Zakaat: hoe bereken je het en aan wie geef je het?
Zakaat is de derde pijler van de islam: een verplichte aalmoes die bezit zuivert en mensen in nood ondersteunt. Deze gids legt zakaat al-maal (op spaargeld), zakaat al-fitr (einde ramadan) en het verschil met sadaqa eenvoudig uit.
Wat is zakaat?
Zakaat (زكاة) is een verplichte jaarlijkse bijdrage op het bezit van een moslim dat een minimumdrempel overschrijdt, de nisab, en dat hij of zij een volledig maanjaar bezit, de hawl. Ze is bestemd voor de acht categorieën ontvangers uit de Koran (soera At-Tawba, vers 60), waaronder armen en behoeftigen.
Zakaat al-maal: de voorwaarden
- Moslim zijn, volwassen en handelingsbekwaam (volgens de meeste rechtsscholen).
- Minstens de nisab bezitten: de waarde van 85 gram goud (of 595 gram zilver volgens sommige meningen).
- Dit bedrag een maanjaar bezitten (ongeveer 354 dagen).
Zakaatplichtig zijn: contant geld, zicht- en spaarrekeningen, goud en zilver en handelsgoederen. Uw eigen woning, auto en persoonlijke spullen vallen er niet onder.
Zakaat al-maal berekenen
- Tel contant geld, banksaldi, spaargeld, goud en zilver en handelsvoorraad op.
- Trek schulden af die op korte termijn vervallen.
- Vergelijk het totaal met de nisab: 85 × de goudprijs per gram van vandaag.
- Ligt het totaal al een maanjaar boven de nisab, vermenigvuldig het dan met 2,5%.
Voorbeeld: 12.000 € spaargeld dat al een jaar boven de nisab ligt, geeft een zakaat van 12.000 × 0,025 = 300 €.
Zakaat al-fitr: de zakaat van het einde van de ramadan
Zakaat al-fitr is verschuldigd door elke moslim die er de middelen voor heeft, voor zichzelf en voor elke persoon ten laste (ook kinderen). Traditioneel komt ze overeen met één sa' basisvoedsel (ongeveer 2,5 tot 3 kg rijst, tarwe of dadels) en moet ze betaald worden vóór het Eid al-Fitr-gebed. Veel geleerden laten toe om ze enkele dagen voor Eid te betalen.
In België wordt het referentiebedrag in euro elk jaar vóór het einde van de ramadan bekendgemaakt door moskeeën en islamitische instanties. Informeer bij uw moskee naar het bedrag van dit jaar.
Verschil tussen zakaat en sadaqa
Zakaat is verplicht, berekend (2,5%) en voorbehouden aan welbepaalde ontvangers. Sadaqa is een vrijwillige gift zonder vast bedrag of moment, voor iedereen in nood. Sadaqa jariya is een sadaqa waarvan het voordeel blijft duren, zoals een waterput.
Uw zakaat geven via Duha Amanah
Duha Amanah VZW, een Belgische humanitaire organisatie uit Vilvoorde die actief is in Brussel, zal zakaat herverdelen onder de families die er recht op hebben, met transparante opvolging. U kunt online doneren: nu doneren.
Deze gids is informatief. Raadpleeg voor een specifieke situatie (schulden, onderneming, complex vermogen) een imam of een geleerde die u vertrouwt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel bedraagt zakaat al-maal?
Het percentage is 2,5% van al het zakaatplichtig bezit, zodra de waarde al een maanjaar boven de nisab ligt.
Hoe ken ik de nisab in euro?
Vermenigvuldig 85 met de goudprijs per gram van vandaag. Het resultaat schommelt met de goudkoers: controleer het op de dag dat u uw zakaat berekent.
Hoeveel bedraagt zakaat al-fitr 2026 in België?
Zakaat al-fitr komt overeen met één sa' basisvoedsel (ongeveer 2,5 tot 3 kg rijst, tarwe of dadels) per persoon. In België wordt het bedrag in euro elk jaar vóór het einde van de ramadan bekendgemaakt door moskeeën en islamitische instanties: vraag het exacte bedrag van dit jaar na bij uw moskee.
Wie moet zakaat al-fitr betalen?
Elke moslim die meer heeft dan wat hij of zij nodig heeft op de dag van Eid, betaalt ze voor zichzelf en voor de personen ten laste, ook kinderen.
Mag ik mijn zakaat aan een vereniging geven?
Ja. Een vereniging mag zakaat inzamelen en herverdelen onder rechthebbenden. Controleer of ze zakaat gescheiden houdt van andere giften en verslag uitbrengt over de besteding. Bij Duha Amanah kunt u online doneren via onze homepage.